Algemene beschouwingen/ perspectiefnota en bezuinigingsvoorstellen 16 juni 2011/PvdA

 

De beurt is aan de  woordvoerder van de PvdA fractie, als  middelste op de lijst van sprekers ( voorafgegaan door de coalitiepartijen) en dat heeft als voordeel dat wij de successen uit de afgelopen coalitie-periode niet meer  hoeven te benoemen. Toch een compliment: en dat is voor de wijze waarop de bezuinigingsvoorstellen in de verschillende dorpen van het Bildt  aan de inwoners  zijn voorgelegd. Het is de eerste stap in de richting van echt luisteren naar de burger. Want het gaat immers over de besluitvorming over het pakket van bezuinigingsmaatregelen voor de komende periode. En dat gaat  de inwoners aan en ze  hebben zich daarover  laten horen.  Laat ik duidelijk zijn: Ook wij vinden dat er bezuinigd moet worden… Wij zijn het echter niet met alle voorstellen eens. Wij vinden de gevolgen van sommige voorstellen niet acceptabel en we hebben het idee dat het enige doel van deze voorstellen is om het huishoudboekje van de gemeente op orde te krijgen. Wij vinden dat er geen sprake is van  een visie voor de langere termijn. Daarbij het gegeven dat het college kennelijk zomaar  € 175.000,- minder kon bezuinigen na de rondes langs de dorpen. Wij vragen ons dan ook  af…. waarom zou dat niet nog een keer kunnen met een  bedrag van bijvoorbeeld € 100.000,-? Hoe hard is het bedrag  dat we moeten bezuinigen?

 

Binnen  onze fractie kwam de vraag naar boven: wat wordt een inwoner van onze gemeente nou wijzer van zo’n algemene beschouwing en een perspectiefnota? En wat krijgt hij nu van ons te horen?

Ten eerste geven wij aan wat wij belangrijk vinden in de komende periode; ten tweede geven wij aan  over welke voorstellen  wij een andere mening hebben ; en ten slotte geven we aan welke  voorstellen voor  nieuw beleid wij hebben.

De rode draad in dit betoog is de leefbaarheid van onze gemeente, voor alle inwoners, nu en in de toekomst; leefbaarheid die niet gestoeld is op het in stand houden van allerlei voorzieningen die er ooit zijn gekomen, maar voorzieningen die toekomstproof zijn, gericht op de behoeftes van de verschillende leeftijdsgroepen en die in de toekomst betaalbaar zijn doordat ze  slim zijn georganiseerd .

 

1.       Wat vinden wij belangrijk? Wij vinden dat de gemeente zich  in de eerste plaats moet richten op het welzijn van de inwoners en op het goed organiseren van de zaken die daarvoor nodig zijn . Deze zaken  moeten  leidend zijn en niet het vooraf ontwerpen van nieuw  beleid. Dat vraagt om lef, dat vraagt om luisteren naar signalen uit de samenleving. Maar dat vraagt ook om beloning voor  het meedenken en het aandragen van oplossingen door inwoners. Het overlaten aan deze initiatiefnemers zonder te veel bemoeienis van boven af. Wij vinden  dat de criteria voor de  bezuinigingsmaatregelen zich moeten focussen  op de ontwikkelingen van de  toekomst. We weten nu al dat er grote veranderingen aankomen: de samenstelling van de bevolking zal veranderen( er zullen in verhouding meer ouderen zijn dan jongeren), er zullen over 20 jaar minder mensen in deze gemeente wonen, en hoe gek het nu ook nog  klinkt, er zal een krapte op de arbeidsmarkt ontstaan.  De vraag is welke voorzieningen hebben we dan nodig en hoe bereiden we ons voor op die nieuwe situatie? En durven we dan ook samen met buurgemeenten te kijken hoe we de voorzieningen in gezamenlijkheid gaan spreiden? En zijn we bereid om de bestaande netwerken en sociale verbanden te benutten in plaats van nieuwe structuren en organisaties te bedenken?  Er zal steeds meer een beroep gedaan worden op creativiteit in plaats van achterover leunen tot de overheid iets bedenkt.

Wij vinden het niet acceptabel dat er mensen thuis op de bank blijven zitten. Ook mensen met een beperking hebben recht op werk en deelname aan de samenleving en daarmee recht op respect.…

Wij denken dat creativiteit en ondernemerschap de peilers zijn waarmee we ons kunnen voorbereiden op de toekomst. Het  innoverend vermogen van de gemeente kan omhoog als ze in staat is  de creatieve denkkracht van haar inwoners  te benutten en hen de ruimte geeft om de ideeën te concretiseren. Pas dan is er echt sprake van het bevorderen van de betrokkenheid van de burgers zoals in een van de kernwaarden van de gemeente  staat geschreven. Ik las in een interview met cabarettier Vincent Bijlo: luisteren naar de burger is een modebegrip geworden……het wordt gebruikt door mensen die intussen hun eigen agenda doorvoeren….wij moeten dus weer leren luisteren naar elkaar, we moeten elkaar weer opzoeken en met elkaar in gesprek gaan.

Het coalitieakkoord was veelbelovend…daadkracht en lef..burgerschapsparticipatie…’n slag foorút  en vasthoudend en verantwoord vooruitzien. We hebben deze houding onvoldoende ervaren; zoals tijdens de bijeenkomsten in de dorpen. De beantwoording van  vragen  over de onderwerpen bibliotheek, muziekschool, toneel en korpsen was geen slag foorút, eerder ’n slag in ’e snút!

En waar blijft die daadkracht als we kijken naar de voorstellen voor nieuw beleid? Of geven ze, zoals ze in het coalitieakkoord schrijven, daarmee voldoende ruimte aan de oppositie?? Nou dan zijn wij aan zet, zal ik maar zeggen. In de vorige periode kwamen er steeds vragen naar nieuwe projecten, die vanuit de algemene reserves gefinancierd konden worden…waar blijven die nieuwe projecten dan nu??  Een ding willen we hier nog kwijt: op 21 december 2006 kwam de PvdA fractie met een amendement over het collegevoorstel aangaande de huisvestingsproblematiek van de Ulbe van Houten school. Het PvdA-amendement richtte zich op een bredere aanpak voor de huisvesting van beide scholen voor het voortgezet onderwijs…..En nu? Verbazend om te zien dat de Campus nu een van de projecten is die deze coalitie zo belangrijk vindt, dat ze buiten beschouwing worden gelaten bij de bezuinigingsvoorstellen! Een tip voor de komende periode : luister met open oor en kijk met open blik naar onze voorstellen!

 

2.       En dan nu de voorstellen waarop wij een andere kijk hebben: Het gaat over die voorstellen die naar onze mening een voorwaarde zijn voor de leefbaarheid. De te leveren prestatie staat niet los van de veranderingen in de toekomst; het vraagt van de instellingen een vooruitziende blik om op die veranderingen in te spelen. Voor de dekking verwijs ik naar onze alternatieve perspectiefnota.

a.       Jeugd- en jongerenwerk ( 6.630.100): Wij vinden de bezuiniging van € 10.000,- niet acceptabel. Want, als wij het belangrijk vinden dat we jongeren betrekken bij het reilen en zeilen van deze gemeente; als we ze willen binden aan onze dorpen, dan zullen we niet op deze post moeten bezuinigen. Als we dan ook nog  kijken naar de kalenderactie die de jongeren kortgeleden  hebben opgezet om geld in te zamelen voor een goed doel; als we al die uren die zij  in het vrijwilligersproject voor jongeren  gaan stoppen niet willen belonen, dan kunnen we ook niet verwachten dat ze zich in de toekomst verbonden voelen met het bestuur en de raad van deze gemeente. Verder vinden wij dat het zo vroeg mogelijk signaleren van problemen de kans op ontsporen beperkt. Daarmee is minder handhaving en minder maatschappelijke overlast het gevolg. Laten we de mooie volzinnen uit de jongerennota in daden omzetten! Evenals de genoemde kernwaarden: leren samenwerken/ burgerparticipatie/ betrokkenheid.

b.       Bibliotheek ( 6.510.00):   Wij vinden dat het voorgestelde bedrag niet reëel is. Waarom niet? De bibliotheek heeft door het stoppen van de incidentele gemeentelijke subsidie in verband met het verhuizen naar het MFC al een extra inkomsten daling (ongeveer € 22.250,-). Daarom vinden wij een bezuiniging van € 20.000,- nu meer dan voldoende, voor hen is dat namelijk  in werkelijkheid al een inperking van € 42.500,-  Maar dat is niet de enige reden. Wij  kijken naar  het kerndoel van een bibliotheek: Een van de belangrijkste doelen is: mensen stimuleren om te lezen. Zowel jong als oud. Uit onderzoeken blijkt namelijk dat 10 % van de Nederlanders onvoldoende kan lezen en  of schrijven. Dat komt niet omdat ze niet naar school zijn geweest, maar omdat ze de leesvaardigheid onvoldoende beheersen. Het is dus van het allergrootste belang om kinderen vroeg te stimuleren om te lezen. Ik heb als bepsegger gezien hoe  de basisscholen de bibliotheek inschakelen om stimulerings projecten op het gebied van lezen uit te voeren. Daarnaast hebben we in Nederland het motto een leven lang leren.  Ook U en ik kunnen niet blijven teren op de kennis die we ooit op school hebben opgedaan, we moeten ons blijven ontwikkelen om met de informatie die op ons afkomt om te kunnen gaan.  Dus een voorziening als een bibliotheek is ook in de toekomst een basisvoorziening die hard nodig is, omdat er altijd informatie op ons afkomt( papieren informatie of informatie via internet enz.)

c.       Muziekonderwijs ( 6.511.100)  Wij vinden dat de voorgestelde bezuiniging van  €10.000,- op  Musarthe niet kan. Het gevolg zal zijn dat voor particulieren de muzieklessen onbetaalbaar worden, er minder docenten zullen aanblijven en er een versobering van het aanbod zal ontstaan. Dat mag niet zo zijn; de kwaliteit van muzieklessen door bevoegde docenten is iets waar we  blij mee moeten zijn. Door het budget voor deze voorziening steeds meer in te korten, blijft er niets meer over. Wij stellen daarom voor een bezuiniging van € 5.000,-  Wel verwachten wij dat evenals de bibliotheek,  Musarthe zich gaat beraden op de demografische ontwikkelingen en oplossingen bedenkt voor het gegeven dat er minder mensen gebruik zullen gaan maken van de reguliere muzieklessen om tijdig  in te kunnen spelen op deze verandering. 

d.      Gemeentelijke onderwijsbegeleiding (6.480.200)Wat zijn de gevolgen van het bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage op de onderwijsbegeleidings-dienst? Bij navraag bij de Stichting Fier bleek dat het budget vooral wordt ingezet op scholing van leerkrachten, maar ook op onderzoek van leerlingen op zowel psychologisch gebied als op het gebied van vaardigheden. Gevolg hiervan zal zijn, dat met name kwetsbare leerlingen moeten wachten op onderzoek en het mag duidelijk zijn dat dat hun ontwikkeling vertraagt.  De ingreep op het Passend Onderwijs  heeft al grote gevolgen voor deze kwetsbare  leerlingen. Willen we die verantwoording nemen? Krijgen we de rekening straks niet langs een andere route driedubbel gepresenteerd? Wij vinden dat vroegtijdig signaleren van problemen/stoornissen een grotere garantie op een goede ontwikkelingskans van deze leerlingen biedt.

e.       Internationale Samenwerking ( 6.005.200);  Deze post moet niet helemaal wegbezuinigd worden.  Wij stellen voor een bedrag van € 1500,- beschikbaar te  stellen als incidentele prestatiesubsidie. Onze samenleving is namelijk behoorlijk individueel ingesteld en het verdient de aandacht dat wij als gemeente de bewustwording onder de bevolking naar een mondialere wereld vergroten. Dit gebeurt onder andere door de stichting gemeenteband Panevezys District een deel  van de subsidie als waardering te laten behouden. Het argument van het college dat dit bedrag niet ten goede komt aan de inwoners van het Panevezys District, vinden wij niet gepast. Het gaat hier om een stichting die met een prestatie budget initiatieven ontplooit voor activiteiten in het kader van internationale samenwerking.

f.        Ontwikkelingsamenwerking ( 6.511.300) Het bezuinigen op dit onderdeel roept bij ons grote verbazing op. Hoe kan het dat de Werkgroep het Bildt in een eerder stadium een motie indiende om als gemeente het Bildt Millenniumgemeente te worden en hoe kan het dan de wethouder, voortgekomen uit deze partij, nu voorstelt om te stoppen met activiteiten in het kader van Millennium ….wij doen daar niet aan mee. Ook al is tijdens de debatavonden hierover geen opmerking gemaakt; het moge duidelijk zijn dat de wereld voor de PvdA niet eindigt bij het bord met Bildtse Groetnis. Laten we onszelf een opdracht geven en dit bedrag vanuit de reserves vastleggen voor ontwikkelingssamenwerking. Als een klein gebaar van solidariteit. Want één van de uitgangspunten van het college is toch solidariteit??

g.       Openbaar Groen( 6.560.100): Bezuiniging op openbaar groen is redelijk. Vanuit creativiteit en eigenaarschap van de inwoners moet dat haalbaar zijn . Behalve de optie: niet meer samenwerken met Empatec. Inkomsten voor Empatec vallen daardoor weg. De prijs die wij dan per werknemer aan Empatec (die in onze gemeente wonen) moeten betalen, zal dan omhoog gaan. Het lijkt alsof we onszelf in de staart gaan bijten. Wij zien die optie dan ook graag geschrapt uit het voorstel.

 

3.       En dan kom ik nu bij ons laatste punt: Nieuw Beleid 

Als wij denken wat we in nieuw beleid vertaald willen zien, zijn dat de volgende drie thema’s:

-          Wij willen de huidige en toekomstige problematiek rond het bergen en afvoeren van hemelwater op de agenda zetten; wij vragen dan ook om een onderzoek hoe deze problematiek aan te pakken .

-          Wij willen een nieuw openbaar verlichtingsplan op de agenda zetten, om daarmee energiebesparing en het beperken van lichthinder te realiseren .

-          Wij willen een innovatiefonds instellen. Dit fonds is bedoeld om ideeën vanuit de bevolking te concretiseren; vanuit de bevolking voor de bevolking. Wij denken daarbij aan de thema’s zorg, onderwijs, sociaal- cultureel werk, sport, kunst en cultuur, recreatie en duurzaamheid. Het zal een extra stimulans vormen voor inwoners om mee te denken. Ieder die innoverende plannen maakt , kan een beroep doen op dit fonds. En de dekking zult u zich afvragen? Die hebben wij als volgt gevonden: In de eerste aanloop wordt dit fonds gevuld vanuit de algemene reserve, later wordt het fonds een onderdeel van de begroting en wordt een deel van het begrotingsoverschot toegevoegd aan het innovatiefonds. Het instellen van een innovatiefonds past helemaal binnen de kernwaarden van de gemeente het Bildt. Ik noem ze nog maar eens: betrokkenheid, solidariteit,verantwoordelijkheid, versterkt de relatie met bewoners en bevordert de sociale samenhang.

 

Ten slotte willen wij voor de inzet van de ambtenaren van de Middelseegemeenten onze waardering uitspreken. Sommige raadsleden (ook die van de buurgemeenten) moeten eens in de spiegel kijken en zich realiseren wat hun gedrag teweeg heeft gebracht bij de mensen die deel uit maken van het zogenaamde ambtenarenapparaat!